Kuanzia tarehe 11 hadi 14 Juni, Tamasha la Kitaaluma la Tatu la Utafiti wa Afrika na Asia (The Africa-Asia Conference 3rd ConFest, kwa kifupi AA3 ConFest) lilifanyika katika Chuo Kikuu cha Cheikh Anta Diop cha Dakar, Senegal (Université Cheikh Anta Diop de Dakar, UCAD). Profesa CHENG Tong, Mkuu wa Kitivo cha Utafiti wa Asia na Afrika cha Chuo Kikuu cha Taaluma za Kimataifa cha Shanghai (SISU), aliongoza ujumbe wa kushiriki mkutano huo. Ujumbe huo ulihusisha pia Mwalimu Ma Jun (Mkuu wa Programu ya Kiswahili), Mwalimu Ning Yi (mhadhiri wa Kiswahili), Mwalimu Gu Qingzi (mhadhiri wa Kihindi), na Dkt. Zhang Hongwei (mhadhiri katika Taasisi ya Historia ya Ustaarabu wa Dunia). Ujumbe wa SISU uliungana na zaidi ya wasomi 700 kutoka nchi zaidi ya 70 duniani, na katika “mhili mpya wa maarifa” unaounganisha mabara ya Asia na Afrika, ukatoa kwa nguvu “sauti ya SISU”.

Tamasha la Utafiti wa Afrika na Asia ni jukwaa muhimu linalosukuma mabadiliko ya mitazamo na mifumo ya uzalishaji wa maarifa. Linalenga kuvuka mipaka ya jadi ya tafiti za kieneo, na kupitia mbinu bunifu ya “ConFest” inayochanganya mkutano wa kitaaluma na tamasha lenye shughuli mbalimbali za kitamaduni, kujenga upya mfano mpya wa ushirikiano wa maarifa wa Kusini kwa Kusini (South–South). Mkutano huu tayari umewahi kufanyika Accra, Ghana na Dar es Salaam, Tanzania. Safari hii, mkutano umefanyika Dakar—kitovu muhimu cha taaluma Afrika Magharibi—na kuandaliwa kwa pamoja na Taasisi ya Kimataifa ya Mafunzo ya Asia (IIAS), Muungano wa Kimataifa wa Utafiti wa Asia na Afrika (CAAS), pamoja na Chuo Kikuu cha Dakar (UCAD). Mkutano huu umefanyika sambamba na maadhimisho ya miaka 70 tangu Mkutano wa Bandung wa Asia na Afrika wa mwaka 1955, hivyo kuwa na maana ya pekee ya kuunganisha historia na mustakabali. Chini ya mfumo wa “mhili mpya wa maarifa wa Kusini–Kusini”, mkutano ulilenga kuchochea ubunifu wa kitaaluma na mshikamano wa kitamaduni. UCAD, kama moja ya vyuo vikuu vinavyoongoza barani Afrika, linaendeleza roho ya uwazi na ujumuishi, jambo linaloendana kwa karibu na maadili ya Senegal ya “Teranga”—yaani ukarimu, moyo wa kusaidiana, na uhusiano wa kijamii wenye joto—na hivyo kutoa jukwaa bora kwa majadiliano ya kina kuhusu mazungumzo ya ustaarabu kati ya Asia na Afrika.

Wasomi wa SISU Waonesha Mitazamo Mbalimbali ya Kitaaluma

Katika vikao mbalimbali vya mkutano, ujumbe wa wasomi wa SISU uliwasilisha tafiti zenye mitazamo tofauti katika eneo la mbele la utafiti wa Asia na Afrika.

Profesa Cheng Tong alijikita katika shajara ya safari ya dunia ya mhusika muhimu wa mchakato wa kisasa wa Iran, Mihdi Quli Hidayat. Aliweka wazi jinsi uzoefu wa Hidayat wa kuchunguza China na Japan ulivyounda kwa kina fikra zake kuhusu mageuzi ya kikatiba nchini Iran. Profesa Cheng alisisitiza kuwa, kupitia kulinganisha na kutafakari mifumo ya maendeleo ya China na Japan, Hidayat aliunda mkondo wake wa mageuzi unaolenga kulinda maadili ya msingi ya jadi huku akitetea kwa tahadhari mfumo wa ufalme wa kikatiba—na hivyo kutoa nyenzo adimu za kihistoria kwa uelewa wa mabadiliko ya Iran ya kisasa.

Mwalimu Ma Jun, kwa kuanzia katika ulinganisho wa fasihi kati ya China na Afrika, alichambua “nguvu za kipepo/za ajabu” (supernatural) kama sitiari za kitamaduni ndani ya fasihi. Utafiti wake unaonyesha kuwa: katika fasihi ya Kiswahili, taswira ya “mchawi” (mchawi) huashiria uasi dhidi ya maumbile pamoja na “kuamka” kwa ufahamu fulani; ilhali katika fasihi ya Kichina, taswira ya “mtawa wa Tao” mara nyingi huonyesha azma ya ulinganifu na maelewano ya “mbingu na mwanadamu” (天人合一). Kwa kulinganisha taswira hizi katika kazi husika, alichunguza jinsi tamaduni tofauti zinavyotumia wahusika hawa kueleza mitazamo na imaginations zao kuhusu “maumbile—mpangilio—maarifa”.

Mwalimu Ning Yi (Kiswahili) alitoa uchambuzi wa kina kuhusu jadi maalum ya Afrika Mashariki iitwayo “UTANI”. Akitumia mfano wa kesi ya kikoloni Tanganyika ya mwaka 1934, alieleza namna hekima hii ya kale ya kutumia ucheshi na masihara kupunguza mvutano wa kikabila ilivyogeuka kuwa “nguvu laini” ya kudumisha mpangilio wa kijamii. Kwa mtazamo wa juu juu, “utani” unaweza kuonekana kama “kutokuheshimu kwa taasisi” (institutionalized disrespect), lakini kiini chake ni kutoa “valvu ya usalama” kwa msuguano wa jamii: huimarisha miundo iliyopo kupitia kicheko. Mchakato wake una umuhimu wa kimfumo kwa kuelewa siasa za makundi ya kikabila na usuluhishi wa migogoro katika Afrika ya leo.

Mwalimu Gu Qingzi (Kihindi) alichambua urithi tata wa uliberali wa uchumi wa India. Alibainisha kuwa, ingawa utandawazi wa kiuchumi wa miaka ya 1990 ulisukuma ukuaji, pia uliongeza ufa kati ya mijini na vijijini pamoja na migawanyiko ya kitabaka. Kutokuwiana kwa mgao wa manufaa kumechochea msimamo mkali wa kisiasa na kudhoofisha makubaliano ya kijamii. Utafiti wake unasisitiza kuwa nchi zinazoendelea zinapaswa kuimarisha mifumo ya utawala ili kupatanisha mishtuko ya utandawazi na kukuza maendeleo ya haki—ili kuzuia nguvu za uchumi zisigeuke kuwa chanzo cha msambaratiko wa kijamii.

Dkt. Zhang Hongwei kutoka Taasisi ya Historia ya Ustaarabu wa Dunia alivuka mipaka ya mabara kwa kulinganisha ueneaji na mabadiliko ya mifumo ya maandishi ya Kiarabu katika Asia ya Mashariki na Afrika Magharibi. Akitumia mifano ya maandishi ya Kihui “Xiao’erjing” na maandishi ya “Ajami” ya Wolof, alichambua kwa makini jinsi herufi za Kiarabu zilivyobadilishwa kulingana na mazingira ya kienyeji, vichocheo vya mabadiliko ya uandishi, pamoja na tofauti za hali zao katika nyakati za sasa. Utafiti wake unaonyesha kuwa maandishi haya hayatumiki tu kwa mahitaji ya kufikisha sauti (phonetic) bali pia kama alama za utambulisho na urithi wa kitamaduni.

Katika kipindi cha mkutano, wasomi wa SISU pia walishiriki kwa bidii katika mijadala ya mezani (roundtables) na kufanya mazungumzo ya kina na watafiti wenzao kuhusu masuala kama ufundishaji wa lugha, mazungumzo ya ustaarabu, na mbinu mpya za utafiti wa kieneo. Wasomi waliohudhuria walieleza kuwa mkutano wa Dakar ni jaribio la kishujaa la kuvunja mipaka iliyokita ya uzalishaji wa maarifa. SISU, kama moja ya vituo muhimu vya utafiti wa maeneo na nchi nchini China, itaendelea kuimarisha utafiti na ufundishaji wa lugha na tamaduni za Asia na Afrika, na kuchangia katika kujenga jumuiya ya maarifa ya kimataifa iliyo sawa zaidi na iliyo na wingi wa mitazamo.

Mkutano wa Waratibu Wajadili Mfano Mpya wa Utafiti wa Asia na Afrika

Tarehe 12 Juni, Profesa Cheng Tong, akiwa mratibu wa upande wa China katika Muungano wa Kimataifa wa Utafiti wa Asia na Afrika (CAAS), alihudhuria mkutano wa waratibu wa muungano huo pamoja na Mwalimu Ma Jun. Mkutano huo uliweka mipango ya mikutano ya mwaka ya muungano kwa kipindi cha 2026–2028. Ilithibitishwa kuwa Mkutano wa Mwaka wa CAAS wa 2027 utafanyika Shanghai, China, na utaandaliwa na Chuo Kikuu cha Mafunzo ya Kimataifa cha Shanghai. Hii itakuwa mara ya pili kwa SISU kuwa mwenyeji wa mkutano huo baada ya kuwa mwenyeji wa Mkutano wa 10 mwaka 2019.

Muungano wa Kimataifa wa Utafiti wa Asia na Afrika (Consortium for Asian and African Studies, CAAS) ulianzishwa mwezi Machi 2007. Muungano huu unalenga kuimarisha ushirikiano wa kimataifa katika malezi ya vipaji na utafiti wa kitaaluma kuhusu Asia na Afrika, na kutumia nguvu za kitaaluma na rasilimali nyingi za vyuo wanachama ili kukuza maendeleo ya utafiti huu. Kwa sasa, muungano una wanachama saba—vyuo vikuu maarufu duniani vyenye ushawishi mkubwa katika utafiti wa Asia na Afrika—ambavyo ni: Chuo Kikuu cha Tokyo cha Masomo ya Kigeni (Japan), Taasisi ya Taifa ya Lugha na Tamaduni za Mashariki (Ufaransa), Chuo Kikuu cha Leiden (Uholanzi), Shule ya Mafunzo ya Asia na Afrika ya Chuo Kikuu cha London (Uingereza), Chuo Kikuu cha Columbia (Marekani), Chuo Kikuu cha Hankuk cha Mafunzo ya Kigeni (Korea Kusini), na Chuo Kikuu cha Mafunzo ya Kimataifa cha Shanghai (China).